Πετεφρής: ραντεβού με την Έμπνευση

Πετεφρής, Μπερεκέτης, Sraosha, kukuzelis: Τα δημοτικά.

επιμέλεια kukuzelis (μετά συγχωρήσεως).

*


Η μούσα.

*

Ο διάλογος ξεκίνησε με αφορμή ένα ποστ του Σραόσα παραδίπλα.

*

Σραόσα:

[…]

Είχα την τηλεόραση στη σίγαση και ξαφνικά βλέπω κοζάκους. Και τη χορωδία του Κόκκινου Στρατού. Ανοίγω την ένταση τόσο όσο να μην ξυπνήσει κανείς. Καλίνκα! Καζατσόκ! Ότσι τσόρνιε! Χωριατοπούλες με ψωμί κι αλάτι. Σπαθοφόροι χορευτές. Και μετά οι Τατού (το γνωστό λεσβιόφρον ντουέτο που δε χάλασε κόσμο πριν μια δεκαετία), να τις συνοδεύει η χορωδία που λέγαμε.

Ηθικό Δίδαγμα: Δεν είμαστε μοναδικοί ούτε καν στη μαλακία που μας δέρνει (ξέρετε: παραδοσιοπληξία, παρελθοντολαγνία, συμφυρμός των κατηγοριών).

[…]

*

Και πάμε.

*

γεράσιμος μπερεκέτης είπε...

"παραδοσιοπληξία, παρελθοντολαγνία, συμφυρμός".

Αυτό είναι θέμα για πολύ κουβέντα και βγάζει όσο γέλιο, τόσο και δάκρυ (και απ' τα γέλια και απ' τα κλάματα). Θα πιάσω μια πτυχή του σχεδόν σχολιαστικά.

Χρόνια ολόκληρα προσπαθώ, από ενδιαφέρον για τις λαϊκές/δημοτικές παραδόσεις να πετύχω έστω και μια φορά να δω, μα σε ντοκυμαντέρ,μα σε κανένα φεστιβάλ, παραδοσιακούς χορούς ανατολικών χωρών και ν' ακούσω τα δημοτικά τους τραγούδια από ... χωριάτες, ή έστω σαν από χωριάτες πάνω σ' ένα γλέντι. Αντ' αυτού, πάντα θα πετύχω να τα χορεύουν όσοι, μέσα από την κυμαδομηχανή μιας αυστηρής κλασικής προεκπαίδευσης, απεδείχθησαν νωρίς ολίγον "κόκκαλα, λίπος και χόνδροι" και κατευθύνθηκαν από τους ειδικούς παιδαγωγούς προς την άλλη, τη "δεύτερη" τέχνη, τη λαϊκή. Εκεί τους παρέλαβαν μαέστροι και χορογράφοι, ακατάλληλοι κι αυτοί για Συμφωνικές και για Καρυοθραύστη, και με τα απωθημένα που είχαν, μετέτρεψαν τις παραδόσεις τους σε συμφωνικά μπαλέτα. Πολλά από αυτά "θαυμάσαμε" κατά την δεκαετία του '80, σε διάφορα νταμάρια. Και τότε ήταν που συνειδητοποίησα ότι το ολίγον έως πολύ απείθαρχον φυσικό μας, η απουσία ακαδημαϊκών σπουδών πάνω στις παραδοσιακές τέχνες, καθώς και η αδυναμία επιβολής "ομαδικού πνεύματος, ακόμα και μέσα σε χώρους δευτερογενούς βιώσεως της παράδοσης, όπως το Λύκειο Ελληνίδων, ή τα μπαλέτα της Δώρας Στράτου, συνετέλεσαν στο να διασωθεί κατά πολύ η γνησιότητα εκφοράς της δημοτικής μας παράδοσης. Αντιθέτως, μέσα στις γκλάμουρ ταινίες του '60, (αυτές με την φιλοδοξία του να μοιάσουν σε μιούζικαλ), συναντάμε όλα τα χαρακτηριστικά της μπαλετοποίησης των παραδοσιακών χορών και της εντεχνοποίησης των παραδοσιακών τραγουδιών, καθώς και τις απαρχές των σημερινών "υψηλής" αισθητικής εκζητήσεων της κρατικής μας και της ιδιωτικής Τηλεόρασης, που ανταγωνίζονται ποια θα μας τα πρήξει περισσότερο με τη Γιουροβίζιον.
[…]
13 Μάϊος 2009 7:49 μμ

*

kukuzelis είπε...

Μπερεκέτη,

"Χρόνια ολόκληρα προσπαθώ [...] να δω [...] παραδοσιακούς χορούς ανατολικών χωρών και ν' ακούσω τα δημοτικά τους τραγούδια από .... χωριάτες, ή έστω σαν από χωριάτες πάνω σ' ένα γλέντι."

Κι εγώ το ίδιο. Μεγάλη κουβέντα είπες αδελφέ! Αυτό είναι μείζον θέμα για εθνολόγους, ανθρωπολόγους, μουσικολόγους. Όχι για να βρεθεί κάτι και να τους κατακεραυνώσουμε τους ανθρώπους, αλλά για να καταλάβουμε. Νομίζω ότι μια τέτοια μελέτη θα αποκαλύψει βαθιά πράγματα για τη δημοτική μουσική. Για τη μουσική εν γένει.
13 Μάϊος 2009 7:59 μμ

*

ΠΕΤΕΦΡΗΣ είπε...

Θα σας έλεγα, παίδες εφθαρμένοι στο χαλίκι, γι΄αυτό και πολύτιμοι, πρίν καταλάβουμε το θεώρημα της σλαβικής εθνογένεσης, ως αποκύημα του ρομαντισμού, θα ήπρεπε να σκεφτούμε ότι η δημιουργία ενός "δημοτικού λόγου" μετά την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους, είναι η βάση της εξέλιξης και των άλλων "λαϊκών κινημάτων" (των σχετικών με την μουσική και τον χορό). Σύμφωνοι οι δικοί μας είχαν έναν ερευνητικό οίστρο, αλλά πολλές φορές ιχνηλάτησαν πεποιημένη παράδοση. Είναι (κατά την άποψή μου) το πιό φλέγον ζήτημα που θα μας έφερνε κοντά σε αποτιμήσεις του φαινομένου της ταυτότητας.
13 Μάϊος 2009 8:35 μμ

*

Sraosha είπε...

Έχει (πάλι) δίκιο ο Πετ.
13 Μάϊος 2009 9:11 μμ



γεράσιμος μπερεκέτης είπε...

"πολλές φορές ιχνηλάτησαν πεποιημένη παράδοση".

Τον όρο πεποιημένη θέλω να τον διασαφήσω, όπως τον καταλαβαίνω για να μου πεις αν αυτό εννοείς:

Εκείνο που οφείλουμε να θέσουμε πριν από κάθε τι, είναι ότι οι τοπικές παραδόσεις εν γένει διέπονται από συντηρητικές τάσεις που προσπαθούν να αντιπαρατίθενται στην ευγονική των καιρών και των εποχών. Η διαπίδυση μεταξύ των τοπικών παραδόσεων είναι ένας από τους παράγοντες εμπλουτισμού των ή και αλλοίωσης, αναδιαμόρφωσης πες, ίσως και μετεξέλιξης, (πάντα με ηπιότητα όλα αυτά – γιατί κάθε λέξη μπορεί να μετατραπεί σε όρο), εξαρτώμενη από τον βαθμό συντηρητισμού των τοπικών κοινωνιών (που με τη σειρά της εξαρτάται από γεωγραφικούς και οικονομικούς παράγοντες), από τους δρόμους των τσιγγάνων μουσικών (όπως λέμε δρόμοι του μεταξιού) που κυρίως τις υπηρετούν - τουλάχιστον τις στεριανές, από τα νέα ήθη που κουβαλούν οι ναύτες και οι καπεταναίοι στα νησιά, από τον βαθμό ακτινοβολίας των κέντρων παραγωγής επίσημης κουλτούρας, από την ιστορική εξέλιξη των ιδεολογιών που γενούν τις εκάστοτε απόψεις διακυβέρνησης, τα πολιτεύματα, που προσδιορίζουν το τι και πώς θα λέμε κάθε φορά το καθετί, από τις εξελίξεις και τα αναπάντεχα στο βαθμό που επηρεάζουν τις τοπικές οικονομίες και την ανασύνθεση των τοπικών κοινωνιών, δηλαδή μετανάστευση, προσφυγιά, πόλεμος, αστυφιλία, επικυριαρχία, και προς τις μέρες μας από την ομογενοποίηση που προέρχεται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, την σκληρότερη μορφή επικυριαρχίας πάνω σε κάθε τι τοπικό. Υπ’ αυτήν την έννοια κάθε παράδοση τοπική μοιάζει σε κάθε εποχή ως πεποιημένη, απλώς η γκάμα αλλάζει, από τόπο σε τόπο και καθώς περνούν οι χρόνοι.

Και τώρα να προσθέσω, ότι καλά παν τα πράγματα, αν οι τοπικοί φορείς μιας παράδοσης, οι άνθρωποί της, την χορεύουν και την τραγουδούν. Περίπλοκα έως και ύποπτα καμιά φορά γίνονται όταν ανακατεύονται οι γνησιολόγοι και οι εκκαθαριστές, κυρίως υπό την δέρριν μουσικολόγων, χοροδιδασκάλων και εθνολόγων που πάνε ετσιθελικά να τους μάθουν ποιοι είναι και από πού κατάγονται. Οι αληθινοί μουσικολόγοι και χοροδιδάσκαλοι και εθνολόγοι περιορίζονται στην καταγραφή προσπαθώντας να παρεμβάλλονται κατά το δυνατόν λιγότερο. Και δεν προσπαθούν να διδάξουν τους φορείς, αλλά να διδαχτούν για να μπορέσουν να καταγράψουν καλύτερα. Μετά συστηματοποιούν τα καταγεγραμμένα και τα εξηγούν θεωρητικώς, μέσα στον δικό τους παραδοσιακό χώρο, τον πανεπιστημιακό. Στο αλώνι καθηγητές πανεπιστημίου είναι το κλαρίνο, η τσαμπούνα, ο ζουρνάς, παλαιότερα το σουραύλι και ο αυλός. Την επαύριον δεν την ξέρω.
13 Μάϊος 2009 10:31 μμ



ΠΕΤΕΦΡΗΣ είπε...

Μπερεκετίσσιμε, σωστά. Στην πράξη όμως έχουμε τομές. Και εξέλιξη που δεν αφέθηκε στους φυσικούς της εκφραστές. Καλύτερα, οι φυσικοί της εκφραστές άλλαξαν με τον καιρό άποψη γιά την παράδοση.

Ας το δούμε ανάποδα.

Αρχικά, δεν πιστεύω λέξη τσακιστή γιά την ζείδωρο δύναμη "του λαού" να δημιουργεί έργα τέχνης, των γραμμάτων και των τεχνων ,εννοώ. Το έργο τέχνης προαπαιτεί το ειδικό μάτι που θα διαθέτει το σχετικό σκάνερ. Κι αυτό το μάτι μερικές φορές είναι του αναλυτή και του ερευνητή, συχνά είναι "συνθετικό" και ο φορέας του, συνήθως δάσκαλος οραματιστής ή και παπαδάσκαλος με εθνικώς ορθές απόψεις, δεν κολλάνε στην αποσιώπηση ή στο κρύψιμο μερικών λεπτομερειών.

Ενας "λόγιος" έχει διαβάσει γιά την αρχαιότητα. Βρίσκεται σε ένα περιβάλλον όπου οι κάτοικοι σκώνουν τα χέρια όλοι μαζί, επιχειρώντας μιά πετεγολέτσα ή κοροιδεύοντας κάποιον σε ένα αποκριάτικο έθιμο. Επίσης, λένε "ουουουο" γιουχάροντας μέσα στο γέλιο. Ο Λόγιος θυμάται αμέσως το αρχαίον "ιου ιου πύπαξ" και αναθυμάται ότι ένα παρόμοιο ομαδικό σήκωμα χεριών υπάρχει στο τάδε αγγείο, ή απλως βρίσκει το θέαμα "κοντά στις αρχέγονες ρίζες".Επίτηδης βάζω πλασματικά παραδείγματα, γιά να μη καταντήσωμεν περιπτωσιολόγοι.

Εκτοτε, οι λόγιοι εξελίσσονται και μαζί τους και η πρόσληψη της παράδοσης.Σημασία έχει ότι το 40% των νεοελλήνων ακούει ασμένως πεποιημένα νεοδημοτικά, που φτιάχτηκαν παρόμοια με τα "αυθεντικά", αλλά επειδή τα ήφτιαξαν κονιτοπουλαίοι και άλλοι τρέχοντες και αγοραίοι, θεωρούνται ότι καταπατούν την παράδοσιν που(ω της εκπληξεως!) διαθέτει και "ιερά" στοιχεία.

Έτσι και δούμε την παράδοσι ως ιερά αντικείμενα, το γαμήσαμε το μαγαζείον.

Σκόρπια ήταν Μπελίσιμε,και ελπίζω να έχουν το έστω βωβόν ναιναιναί σου...
14 Μάϊος 2009 6:05 πμ



γεράσιμος μπερεκέτης είπε...

πεποιημένα νεοδημοτικά

Πετεφρίσιμε, θα συμφωνήσουμε.

Δημοτικό είναι κάθε τραγούδι που γίνεται αποδεκτό ως δημοτικό. Παλαιότερα, προ της δισκογραφίας, ο συνθέτης και ο ποιητής του δημοτικού τραγουδιού έμενε ανώνυμος. Και σχεδόν ταυτίστηκε η ανώνυμη δημιουργία με τη δημοτική ποίηση. Ωστόσο, κάθε εποχή είχε μαζί με τα παλιά και τα νέα της δημοτικά τραγούδια. Οι στρώσεις είναι διακριτές. Είναι σαφές ότι η δημιουργία είναι ακατάπαυστη, και μάλιστα αποτυπώνεται σ’ αυτή κάθε φορά είτε μέσω της φόρμας, είτε δια του ύφους και της θεματολογίας, ένας διαφορετικός τύπος δημιουργού. Κάποιες φόρμες παραπέμπουν σε λόγια ποίηση, όπως αυτές των μακροσκελών τραγουδιών που θυμίζουν χρονογραφίες, ή άλλων που φέρνουν σε παλατινή ανθολογία. Κυρίως όμως η μουσική είναι αυτή που αναδεικνύει άλλοτε αρχέγονα στοιχεία, άλλοτε μόδες που πέρασαν, άλλοτε υπαίθρια απλότητα και άλλοτε ανακτορικό αραβούργημα. Η ύπαρξη δημιουργού με την έννοια του ενός φυσικού προσώπου είναι επίσης διακριτή τις περισσότερες φορές. Μπορούμε να φανταστούμε ένα τραγούδι της δουλειάς να δημιουργείται ομαδικά. Αλλά ένα λυρικής ατμόσφαιρας δημοτικό τραγούδι προϋποθέτει έναν φυσικό δημιουργό.

Επανέρχομαι στην ανωνυμία των δημιουργών του δημοτικού τραγουδιού. Μετά τη δισκογραφία έγινε το εξής: πολλά από τα παλαιά δημοτικά τραγούδια πέρασαν στο όνομα εκτελεστών που δισκογραφούσαν, αρχικά για τη δόξα, μετέπειτα και για την είσπραξη δικαιωμάτων. Εξ ου και σχεδόν όλο το τραγούδι του Αιγαίου είναι δηλωμένο στην ΑΕΠΙ ως συνθέσεις. Ακολούθως, πολλά νεότευκτα τραγούδια, του τύπου «Θα με πάρεις θα σε πάρω και θα φύγουμε στην Πάρο» διατηρώντας το ρυθμικό-χορευτικό πλαίσιο, καθώς και όλο το ντάρι-ντάρι πέρασαν στο ρεπερτόριο του πανηγυριού, έχοντας συνθέτη και στιχουργό. Εφόσον πέρασαν στο χορό, είτε τα πούμε νεοδημοτικά, είτε δημώδη, είτε δημοτικοφανή, δεν παύουν να λειτουργούν ως δημοτικά.

Περί της στάσεως του λογίου επίσης συμφωνώ. Πολλές φορές αρέσκεται μέχρι ηδονής να φτάνει από το «ιοουε» στις παραστάσεις των αγγείων, αλλά όταν ερμηνεύει το μύθο του Διονύσου που έρχεται καβάλα στη λεοπάρδαλη εξ ανατολών, δεν μπορεί πάντα να φτάσει με τη φαντασία του να ακούσει και τις αντιδράσεις των πιο συντηρητικών που ανθίστανται στο νεοεισερχόμενο. Οπότε, ας θεωρήσουμε ότι το δημοτικό τραγούδι είναι μια ιδιαίτερα ρευστή έννοια, τόσο ρευστή που μπορούμε σε κάποια κατηγορία του να αναγράψουμε και την ποπ κουλτούρα. Διότι τα κοριτσάκια που από τη μια χορεύουν μπάλο στα πανηγύρια και απ’ την άλλη σκίζουνε τα ρούχα τους όταν βλέπουν το Ρουβά, τ’ αγοράκια που από τη μια γίνονται σε μια βραδια πανηγυριού βαρείς ζεϊμπέκοι και την άλλη μέρα το πρωί περιμένουν να τους πάει η μαμά τους το αυγουλάκι οραματιζόμενα να γίνουνε άμποτες στελέχη, ή θα τα δούμε ως μεταλλαγμένα, ή θα τα δούμε καθένα ως ενιαίο πρόσωπο που κινείται από τα ορμέμφυτα μες στην εποχή του.
14 Μάϊος 2009 9:58 πμ



Το βίντεο χάρη στην Marilyn Papachatzidimitropoulos, στο Facebook.
Οι φωτογραφίες μάλλον από το Vintage Photo

Οι εικόνες μεγεθύνονται αν κλικάρεις επάνω τους.


*

bonus: Ακριβώς από κάτω ο Σραόσα σημειώνει:

Ένα άλλο ενδεχόμενο είναι ότι το ελληνικό χάλι είναι πιο σύνθετο και πιο οξύ επειδή δεν μπορούμε ή δε θέλουμε να αναγνωρίσουμε ακριβώς ότι η ελληνική περίπτωση εντάσσεται σε ένα περικείμενο γεωπολιτικό, ιστορικό, κοινωνικό και πολιτικό. Ότι δεν είμαστε υπερμοναδικοί, ανάδελφοι, ανεπανάληπτοι και υπέροχα μόνοι. Ότι όσα συμβαίνουν εδώ συμβαίνουν αλλού και έχουνε ξανασυμβεί, και εδώ και αλλού.

*

Extra bonus

*

Sraosha: Με το ξυράφι του Όκκαμ

Έζησα για μια εξαετία στην Αγγλία. Κι όταν λέω 'Αγγλία', εννοώ αυτό που οι κάτοικοί της αποκαλούνε 'Middle England': όχι στους θύλακες, γεωγραφικούς, κοινωνικούς και ψυχολογικούς, όπου οι Έλληνες φοιτητές εγκλείονται αγεληδόν κατά το λαμπρό στάδιο των σπουδών τους 'στο εξωτερικό'. Ψήφιζα στις ευρωεκλογές και στις δημοτικές εκλογές. Ψώνιζα βραβευμένα εγγλέζικα λουκάνικα στον Allen & Son. Η κυρία πιο πάνω μας έδινε σέσκουλα από τον μπαξέ της (το allotment) για να φτιάξουμε χορτόπιτα. Και τα λοιπά.

Εκεί χώνεψα ότι κάθε λαός κουβαλάει και τη μαλακία του, η οποία όμως συνήθως δεν είναι πρωτότυπη. Λ.χ. των Εγγλέζων λέγεται σεμνή προγονοπληξία και αντιευρωπαϊσμός. Επίσης εκεί συνειδητοποίησα ότι όσα αποκαλούμε η 'ελληνική νόσος', η 'κατάρα της φυλής', η 'Ψωροκώσταινα', η 'νεοελληνική μιζέρια' κτλ. είναι κατά μεγάλο μέρος πανευρωπαϊκές (αν όχι πανανθρώπινες) παθήσεις με σχεδόν φολκλορικά, όχι ουσιαστικά, κατά τόπους χαρακτηριστικά. Μόνον το νεοελληνικό σύμπλεγμα "αλαζονία, αγένεια και τζάμπα μαγκιά" μού φαίνεται να αποτελεί μέρος του 'εθνικού χαρακτήρα' μας, αλλά και πάλι η διαφορά (αν υπάρχει) με το ιταλικό ή το γαλλικό ή το βαλκανικό αντίστοιχο σύμπλεγμα μάλλον είναι ποσοτική, όχι ποιοτική.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν, ας πούμε, βίωμά μου: όπως είπα και πριν δυο βδομάδες, ένας μικρομεσαίος ευρωπαϊκός λαός σε μια μικρομεσαία ευρωπαϊκή χώρα είμαστε. Πρόκειται για πράγματα που έχω ζήσει κι έχω ενστερνιστεί. Κι όμως.

Κι όμως τι; Κι όμως όταν διαβάζω περιγραφές, συνήθως όλο γκρίνια και καταστροφολογία, του νεοελληνικού πολτού, αναγνωρίζω κάτι μοναδικό και διαισθάνομαι κάτι μοναδικά δυσάρεστο. Όταν, λ.χ., ωρύεται ο Γεωργελές εδώ κι εδώ δε λέω, όπως μ' αλλους κι άλλους, "α, εκτός πραγματικότητας" ή "κουβέντες του καφενέ" ή "μα τι λέει μωρέ πάλι". Ίσα-ίσα. Οι αντιδράσεις μου είναι ανάλογες με εκείνες που μου είχε δημιουργήσει ένα κείμενο του Ξυδάκη, αν και όχι τόσο έντονες: αναγνωρίζω αυτά που νιώθω, αυτά που μου λένε που κατά καιρούς, αυτά που βλέπω και ζω στην Ελλάδα.

Παρά λοιπόν όσα ξέρω κι όσα έχω ζήσει, το ελληνικό χάλι μου φαίνεται και πιο σύνθετο και πιο οξύ και -- τελικά -- πιο απελπιστικό. Μπορεί και να 'ναι επειδή με αφορά περισσότερο ο κομφορμισμός του Έλληνα παρά του Ελβετού. Μπορεί και γιατί την αιματηρή πρόσφατη ιστορία μας τρώω στη μάπα, όχι αυτή των Γάλλων ή των Ισπανών. Μπορεί κι επειδή πληρώνω φόρους στο κράτος του Μίστερ Νιντέντο κι όχι στη μαφιοκρατία του γλοιώδους Πάπι.

Ένα άλλο ενδεχόμενο είναι ότι το ελληνικό χάλι είναι πιο σύνθετο και πιο οξύ επειδή δεν μπορούμε ή δε θέλουμε να αναγνωρίσουμε ακριβώς ότι η ελληνική περίπτωση εντάσσεται σε ένα περικείμενο γεωπολιτικό, ιστορικό, κοινωνικό και πολιτικό. Ότι δεν είμαστε υπερμοναδικοί, ανάδελφοι, ανεπανάληπτοι και υπέροχα μόνοι. Ότι όσα συμβαίνουν εδώ συμβαίνουν αλλού και έχουνε ξανασυμβεί, και εδώ και αλλού.

Πετεφρής:Υλικό γιά παντούμ

Είχε ένα εξόγκωμα στο κεφάλι δεν το καταλάβαινες ώσπου κατέτρυχες την φράντζα της, πήγαινες να την αγγίξεις και βαρούσε η παλάμη στο κόκκαλο. Ενα μέτωπο δελφινιού.Από τα δικά της χέρια είχα δραπετεύσει. Εξόν ένα ψιχαλιστό ψιθύρισμα,που πιθανόν να της το είχε υποδείξει ξαδέρφη με περπατημένα γούστα, όλα της, ο τρόπος που κοίταζε, ο τραγικός μορφασμός της όταν δεν καταλάβαινε τι της έλεγες και δεν καταλάβαινε συχνά,ήταν πειστικοί μάρτυρες πως είχα δεχτεί την μυροβολιά ενός τοτεμ ενδεδυμένου γυναικί καλσόνες. Γυναικί καλσόνα είναι νεολογισμός, μη πσάχνετε στις ορολογίες.

Κύλησαν χρόνια. Οχι πολλα.Και φάνηκε πρώτα η εικόνα της, μετά η ίδια η λεγάμενη. Πρίν ποθήσω το παραμικρό από την κακοτυχία της, την φαντάστηκα με έξεργη σάρκα, σαν του Ματίς και σαν του Ντεραίν τις φοβούσες με το ρούχο χτισμένο πάνω στα χέρια τους ,γυμνές κατά το λοιπόν, την φαντάστηκα να στέκει σε ένα πανύψηλο μακρυνάρι από ψημμένο τούβλο και ζευκτά από κοιλοδοκό βαμμένη πράσινη κυπαρισιά, μόνον φεγγίτες και μιά γκαραζόπορτα διπλή ανοιχτή. Ηταν, λεει, το σπίτι που έχτισα γιά τους δυό μας.Δεν είχε έπιπλα αλλα πάμπολλα υφάσματα πάνω στο βιομηχανικό ποντικί δάπεδο, σε ποικίλα άσεμνα συμπλέγματα.Ολα παρέπεμπαν σε κάτι φοβερά γαμήσια, που πάντως άλλοι ενασκούσαν. Εμείς, είμεσθεν και είμεθα και έμελλε να ακκιζόμεθα εναγγιζόμενοι ώσπερ οι δεκοχτούρες στον κλύδωνα των κληδόνων.Σταις λέξεις, και μόνον σε αυτές. Στον στενό χώρο μεταξύ του εγάμουνε και του γαμιόσαντε.
Κι άλλα πέντε ξεχασμένος από σένανε καλέ, γιά παρηγοριά οι μάγκες μου πατούσαν αργελέ.Ετζι θα ήθελα,αλλα δεν ήμανε ποτέ με τους έτζι, ήμουνα με τους κοκορέτζι. Σταις λέξεις ήναι η ορφάνια, και ο απέναντι λόφος γεμάτος παραλογαίς της ορθογραφίας. Μη! χάνω την γυναίκα που έβλεπα, την χάνω όχι από αντεραστή ή από θλάση, την χάνω μέσα σε έναν ορυμαγδό λέξεων,κλίσεων και ενός κεντήματος που άκουσα να λέγουν κοπανέλι.

kukuzelis: Αναλυτικά:

Βρήκα το πρωί τυχαία ολόκληρη την παράσταση της Πίνα Μπάους (γεννήθηκε το 1940) "Kontakthof mit Damen und Herren ab 65" (πρώτες παραστάσεις το 2000) τίτλος που πρέπει να σημαίνει "Επαφές (;) μεταξύ κυριών και κυρίων άνω των 65". Να ένα απόσπασμα:



Μάζεψα τα κομμάτια της παράστασης (εύκολο ήταν) και έφτιαξα μια πλέιλιστ, να διευκολύνω τους φίλους.

Κοίταξα επιμελώς να βρω ένα απόσπασμα, περί γηρατειών κατά προτίμηση, από το βιβλίο του Λορεντζάτου (το βιβλίο που διαβάζω αυτές τις μέρες), να το κοτσάρω στα βίντεο, να μη μπουν σκέτα στο μπλογκ και στεναχωρηθεί ο Μπερεκέτης. Το βιβλίο είναι τα Collectanea (βιβλίο που συζητιέται αυτές τις μέρες) .

*

Αλλά τα πράγματα μού ήλθαν αλλιώς. Ξεφυλλίζοντας, κόλλησε το μάτι μου στη σελίδα 572 (καταγραφή 970). Γράφει ο Ζήσιμος Λορεντζάτος:

"[...] θυμάμαι μια παλαιότερη ιστορία σχετική με τη μεγάλη [...] ποιήτρια [Emily Dickinson]. Το μαγικό ποίημα 258 της συλλογής της:

There's a certain slant of light,
Winter's afternoons --

πώς να τ' αγγίξεις; [συνεχίζει ο Λ.] Το είχα ξεκινήσει, μια φορά (και έναν καιρό), στα ελληνικά:

Απομεσήμερου χειμώνες,
Το φως σε μια ορισμένη κλίση --

μια καλή αρχή (δοκιμάζοντας να ζυγώσω τα μάγεμα), όμως σταμάτησα εκεί. Ψέμματα προχώρησα [...]"

Το διάβασα και θυμήθηκα (πάλι) τους στίχους του Σαββόπουλου;

Το φως στις δέκα το πρωί έρχεται όλο πλάγιο
εκεί που ήταν οι χείμαρροι και ξαναζωγραφίζει
τους κήπους [...]

Στην ίδια καταγραφή, λίγο παρακάτω, μεταφράζει ο Λορεντζάτος:

"Σαν έρχεται [το φως σε μια ορισμένη κλίση] όλα γύρω ακούν--
Των ίσκιων κόβεται η ανάσα --
Σα φεύγει..."

Ενώ ο Σαββόπουλος τραγουδάει:

Κι όμως, αυτό το πλάγιο φως μια μέρα θα φωτίσει
την πιο απόκοσμη ερημιά. [...]

Ποιητικός συντονισμός ή όχι;

*

Μετά μου βγήκε η πίστη ίσαμε να βρω και πάλι ένα παλιό κείμενο του Πετεφρή:

Τελειώσαμε: όχι. Από τις παράπλευρες απώλειες του σφαχτού [ποιήματος] υπάρχουν στίλβοντα κοκκαλάκια, κάτι πέτσες, κάτι χρηστικά. [...] ποίησον ένα δικό σου στιχηρό. Μη προδώσεις την προέλευση, κάηκες!

*
Οι στίχοι του Σαββόπουλου.
Το ποίημα της Ντίκινσον.
*
ΥΓ για τους ηλίθιους: Όχι, δεν κατηγορώ τον Σαββόπουλο για λογοκλοπή. Αυτά είναι ασκήσεις ανάγνωσης.
*

Πετεφρής: Η αντεπανάσταση

οσοι έχουμε ελαττώματα είμαστε αντεπαναστάτες (ΠΘ 68)




Στην επανάσταση φορτώνουμε κυρίως την παροδικότητά της.
Αλλα η αντεπανάσταση έχει ξεκινήσει. Και θριαμβεύει.
Η αντεπανάσταση χρειάζεται την ομόθυμη υποστήριξη των πολλών.
Οι δικτατορίες είναι ντεμοντέ και πανάκριβες. Ολέθριες επικοινωνιακά.
Οι αντεπαναστάσεις είναι μελό,δημιουργούν πάθη και συγκινήσεις και το πιό σπουδαίο:
δεν απαιτουν καμία επανάσταση.

Πετεφρής:Οι κόρες των δακρύων μας

O ποιητής Μίμης Σουλιώτης με την πρωτεγγόνα του, μελλοντικώς Βασιλική,(να ιδείτε που θα την λένε Βεύη) και το ύφος που συχνά έχει οδηγήσει στην έκφραση παπουτσί γραβάτες, διότι ο άνθρωπος αυτός, όταν χαίρεται ,καθίσταται αμείλικτος(="μου έχει τύχει να αδειάσω πλάβα μη κινδυνεψουμε"). Η μικρή εντοπιοπούλα κρατά τον τατά της υπό πληρη έλεγχο.
Απεναντίας ο Σβάρτσιχ ,μόλις κράτησε την μετεγγόνα του, μικρή Ολλαντέζα κυριολεκτικά, στην αγκάλη, έχει μόλις παύσει να κλαίει από συγκίνηση και μάρτυρας μου η ερυθρωπή μύτη και οι σακούλες των ομματιών. Την κόρη θα την βγάλουν μάλλον Μαγιαλού, κι αυτό το τεκμαίρω από το όνομα του jpg.

Βεύη του γιαλού,
κόρη μαγιαλού
ασε με αλλού
δάκρυ του σαλού

μπερεκέτης: ΑΛΛΟ ΕΝΑ ΜΠΟΛΕΡΟ

εξ αφορμής των σχολίων αυτού

Εμένα,
με φτιάχνει ο τυπάκος που θα δείτε.
Ούτε πρωτομαγιάτικες αρσακειάδες,
μήτε πλάναι χορεύτριαι ιρλανδαί φολκλορικαί,
ουδέ αυτή αύτη η θεία Πλισέτσκαγια -
λεπτοειδείς υπάρξεις του αιθέρος....

Ιδού, η σαρκώδης ύλη των εμπνεύσεων.
Στο πρόσωπό του ζωγραφίζεται
της σύνθεσης το καταγώγιον.

Όταν υμνείται το όλον,
το μερικόν συνδοξάζεται.
(Ποτέ αντιστρόφως).

Μάθετε όμως την πέτρα της μουσικής.
Την γλάστρα της τέχνης της βασιλικής.
Αν μάλιστα αποφασίσει να απεργήσει
με ανεβάζει στον 7ο ουρανό....

το φιλμ LE BATTEUR DU BOLERO είναι του Patrice Leconte και είναι τομογραφία


Το φίλμ δεν απαιτεί υπότιτλους. Κάποτε κυκλοφορούσε στο YOU TUBE χωρίς αυτούς. Δυστυχώς, κάποιος θέλησε να προσθέσει τα σχόλιά του για να αστειευτεί επί του αστείου. Κυκλοφορούν στο YOU TUBE πιο μικρά αποσπάσματα του όλου φιλμ, χωρίς τους υπότιτλους να σε αποσπούν, αλλά χάνεται σ' αυτά η μαγεία του συνολικού γυρίσματος. Οπότε συμβιβάστηκα με αυτό που βρήκα πιο πρόσφορο στην θεωρία από τα υπάρχοντα.

και ένα σχόλιο του Sraosha

Χοιροβοσκός: Με τι φτιάχνεται ο Κουκουζέλης.

Χμμ. Χοιροβοσκέ και Μπερεκέτη, πρέπει να σας πω ότι η ακινησία του άνω μέρους του σώματος (δηλαδή η δυνατότητα να κουνηθεί ελεύθερα, όπως αυτό νομίζει) με φτιάχνει.


Όχι εγώ Κύριε, αυτός ο Βεελζεβούλ, ο Velkukuzelis. Αυτός μου βάζει αντινομικές ιδέες. Βεβαίως δεν είμαστε για κέλτικους χορούς και τριφύλλια. Ολυμπιακάρες είμαστε, con mucho gusto, und γούστα!

kukuzelis: Καλό μήνα.

*

"Blogs: Ο πληθυντικός που σκοτώνει" ήταν ο τίτλος που εμφανίστηκε στον Google reader. Ο τίτλος ανώνυμος. Θαυμάσια, σκέφτηκα, συμφωνώντας εκ προοιμίου, με όποιον τον έγραψε. Και έκανα κλικ...

Αν κλικάρεις την εικόνα θα δεις αυτό που είδα κι εγώ.



...δηλαδή τίποτα!

Φαίνεται ότι το σάιτ, όπου βρίσκεται το ποστ, ανασχεδιάστηκε και χάθηκαν όλες οι παλιές διευθύνσεις καταχωρήσεων των συνεργατών του. Το ίδιο είχε συμβεί και παλιότερα μετά τον ανασχεδιασμό των Νέων (major catastrophe).

Δεν καταλαβαίνουν, όσες επιχειρήσεις θέλουν να έχουν παρουσία στο ίντερνετ, ότι οι παλιές τους διευθύνσεις είναι μέρος του κεφαλαίου τους; Ούτε ότι χρειάζονται ένα RSS feed της προκοπής;[RSS feed της προκοπής, δηλαδή ένα feed που να δίνει όνομα συντάκτη και δυο λόγια, έστω, από την καταχώρηση...]

Αν και άσχετος με τα τεχνικά, τα παραπάνω μου φαίνονται αυτονόητα.

Τέλος πάντων... Είναι αλήθεια ότι απογοητεύτηκα λίγο όταν βρήκα τελικά το ποστ που έψαχνα (αλλά γι αυτό φταίω εγώ).

*

ΥΓ. Η διεύθυνση από http://www.homefood.gr/contributions/contribution.asp?id=6&cat=2&text=511
είχε γίνει http://www.homefood.gr/blogs/blog.asp?cat=2&id=6&txt=511

*