26/3/09

παίω δι' οργής τον τροχηλάτην



Η εφηβεία μου είναι ευτυχώς πολύ μακριά πια. Από όποια απόσταση και να τη δω, μία και μόνο λέξη μου έρχεται στο μυαλό, κι αυτή όχι ελληνική: disaster, και μάλιστα με ελληνική προφορά: ντιζάστερ, όπως το λατινικό aster και των ινδαλμάτων μας η Stratocaster. Η ανακούφιση για το τέλος της εφηβείας με συνοδεύει ακόμα και τώρα, δεκαετίες μετά.

Η εφηβεία έληξε με την είσοδο στο πανεπιστήμιο, ας πούμε. Η αδεξιότητα, η ανασφάλεια, ο πανικός, η πλήρης σύγχυση (για όλα) τερματίστηκαν τελετουργικά τη μέρα που μπήκα στη σχολή δέκατος από το τέλος. Στην πραγματικότητα, οι συνέπειες της εφηβείας θα συνεχίζονταν μέχρι τα τριάντα. Αλλά την ανεξαρτησία τη γιορτάζεις, ρε αδερφέ, επετειακά και σαν μια στιγμή. Έτσι είναι. Einigkeit und Recht und Freiheit, που αντηχούσε στην εφηβεία μου.

Τα προεόρτια της λήξης της εφηβείας ξεκίνησαν στο φροντιστήριο, αυτό το καθαρτήριο για την ενηλικίωση από το οποίο τόσα και τόσα ελληνόπουλα περνάν και βγαίνουν αποκαθαρμένα και βαμμένα σαν ατσάλι ή (απλώς) καμένα. Εκεί ερωτεύτηκα μιαν Έλενα, που μοσχομύριζε σαπούνι κι ησυχία -- μέχρι και ο φροντιστηριάρχης-εκθεσάς με δούλευε που καθόμουν δίπλα της χαζός και σοβαρός σαν γάτος. Εκεί έμαθα ιστορία. Εκεί παραλίγο να τα φτιάξω με την πρώτη από τις τρελές τρελιάρες γυναίκες της ζωής μου, την ανεπανάληπτη Λ. Κ. Education sentimentale και βάλε.

Η μεγάλη χαρά όμως ήτανε το "γνωστό", το διδαγμένο, κείμενο, το οποίο έπρεπε να ξέρουμε μέσα-έξω. Ήμουν τυχερός: ήταν ο Οιδίπους Τύραννος. Το κείμενο το έφαγα και το κατάπια σαν μπέργκερ καλό: με μεγάλες δαγκωματιές και σε μπουκιές αμάσητες. Ήμουν πανευτυχής που ήξερα ότι θα ξαναγυρίζαμε σε κάθε στίχο, κάθε στιχομυθία, κάθε μονωδία, κάθε οτιδήποτε ξανά και ξανά. Ο Οιδίπους Τύραννος κατέληξε να ζυμώνεται και να χωνεύεται στο στομάχι μου, επώδυνα, αργά, λίγο πιο πολύ μετά από κάθε ανάγνωση, μετά από κάθε πέρασμα. Το κείμενο -- όπου η πλοκή πλάθει τους χαρακτήρες και το ήθος των χαρακτήρων σπρώχνει την πλοκή -- με οδήγησε στον Σαίκσπηρ και στο περί Ποιητικής. Ό,τι πρέπει να ξέρω για την εξουσία το έμαθα από τη στιχομυθία με τον δύστροπο σχεδόν πορνόγερο ξεκούτη Τειρεσία. Η Ιοκάστη μου άφησε ένα δέος για την στρατηγική δεινότητα και την τακτική ευελιξία των μεγαλύτερων γυναικών, των οποίων το ερωτικό κέλυφος τόσο δύσκολα θραύεται (ενώ είναι τόσο κωμικά εύκολο να βγάλεις το νήπιο μέσα από έναν άντρα), και το οποίο ευελπιστώ να έχω κατανοήσει πλήρως αφού η ανθρωπότητα θα έχει εντοπίσει το μποζόνιο του Χιγκς και προτού ο προστάτης μου γίνει σαν ακτινίδιο.

Τα πάντα μού φαίνονταν ανατριχιαστικά ισορροπημένα στον Οιδίποδα. Η πελώρια παγίδα των θεών, ο πλεκτός ιστός, η πλεκτάνη τους (κάτι που ακόμα μάς γοητεύει τελικά, από το Μάτριξ και τον Γκέιμαν μέχρι το πώς μιλάμε για τους Κέννεντυ και τους Ωνάσηδες). Η εμμονή για την αλήθεια και οι συνέπειές της. Η αφορμή των πάντων: ούτε μοιραία ζευγαρώματα, ούτε επικές μάχες, ούτε καταραμένα δαχτυλίδια, ούτε αρχέγονες κατάρες. Τον μηχανισμό τον βάζει σε κίνηση ένας καβγάς για την οδική προτεραιότητα. Αυτό που λέμε road rage. Ενός στρεσαρισμένου νεαρού που του θίξανε τη μάνα (τη Μερόπη) και παίρνει τους δρόμους. Οι θεοί άφαντοι αλλά παρόντες.

Η ώρα του Οιδίποδα ήταν η ώρα που έβγαζα το κεφάλι έξω από τη φωτιά της μπίχλας, από την κόπωση και το άγχος που περνούσαμε στο καθαρτήριο. Αντί να κυνηγάμε χαμένα κατηγορούμενα στον παγκοσμίως άγνωστο Μενέξενο του Πλάτωνα (που λένε ότι μπορεί και να 'ναι και παρωδία), αντί να απομνημονεύουμε τη θλιβερή πρόζα της μπλε ιστορίας (για όσους ανακάλυψαν την ξύλινη γλώσσα των ιστορικών βιβλίων με τα πλήθη που συνωστίζονταν στην προκυμαία της Σμύρνης -- ποιο Lycée βγάλατε;), αντί για τα κατάκουλα κείμενα των λατινικών (γραμμένα από τα 'παιδιά μπιφτέκια', όπως τους έλεγε ο φροντιστηριάρχης), διαβάζαμε τέχνη, ρε παιδί μου. Και χωρίς ενοχές: μέρος της προετοιμασίας ήταν κι αυτό, στο μενού του καθαρτηρίου.

11 σχόλια:

gasireu είπε...

πω πω και μη χειρότερα (βρε μια χαρά ήταν η πρώτη δέσμη)!
αν μας ακούει το μποζόνιο του Χιγκς, να μιλήσει με γκραουντ κοντρόλ!
έκτακτα, έκτακτα...πια!

Loucretia είπε...

Σκεφτομαι ποσο ανυποπτες ειμασταν τοτε για το disaster σας.

(αληθεια, τι ηταν τα "παιδια-μπιφτεκια";)

γεράσιμος μπερεκέτης είπε...

Τι να πούμε κι εμείς που δώσαμε "άγνωστο" λατινικά, εφ' όλης της λατινικής πεζογραφίας...

Πάντως, δεν ξέρω αν είχατε στην ύλη του σχολείου "Αινειάδα" του Βιργίλιου. Ακόμα θυμάμαι την ηχητική των στίχων του από την σκηνή της καταιγίδας.... Αυτός ήταν ποιητής.

IdentityCafe είπε...

αν και 'θετικων επιστημων' i fully share the bittersweet horror of those times :)

lenonce είπε...

Divine decadence, ἀγαπητέ! Δὲν θὰ τὸ πιστέψετε, ἀλλὰ ὑπῆρξα ὁμοιοπαθὴς μέχρι κεραίας˙ ὣς καὶ Ἕλενα-πουκάμισοἀδειανὸ εἶχα ἐρωτευθεῖ [la jeunesse blanche, ποὺ (θὰ) ἔλεγε καὶ ὁ ποιητὴς ἢ ἀλλιῶς φῦγε πιὰ λυσσασμένη ἐφηβεία]. Εἶσθε βέβαια πολὺ νεότερος, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἐσεῖς μάθατε ἱστορία ἐνῶ ἐγὼ καὶ πρὶν ἀκόμα ξεπέσω σὲ συναισθηματολογικοὺς αὐτοβιογραφισμοὺς ἤμουν ἀνιστόρητος. Νὰ εἶσθε καλά!

Sraosha είπε...

'παιδιά-μπιφτέκια' αποκαλούσε ο πολύς φροντιστηριάρχης τους συγγραφείς του βιβλίου των Λατινικών Πασχάλη και Σαββαντίδη. Ενδεχομένως να ήθελε να το συγγράψει ο ίδιος.

Ανώνυμος είπε...

Ναι βρε παιδί μου, τι πράμα αυτό με τη μυρουδιά "σαπούνι κι ησυχία." Το όνομά της Μαρκέλλα, πάντα στο μπροστινό θρανίο.

(την πέτυχα τυχαία τα Χριστούγεννα, τα ίδια μάτια, το ίδιο χαμόγελο, σχεδόν διαλύθηκα εις τα εξ ων συνετέθην, . . . σαπούνι κι ανησυχία)

φιλιά από το Αμέρικα

AEon FluX είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
AEon FluX είπε...

κι εμείς για να καθαρθούμε από την στυγνή γνώση των θετικών επιστημών, επίσης διαβάζαμε τέχνη. για την πλάκα μας όμως και σε περιόδους ιδιαίτερα πιεστικές, η ανάγνωση καθίστατο έτσι εξαιρετική πολυτέλεια και επομένως απόλαυση. προσωπικά και για κάθε βιβλίο πανελληνίων που αποστήθιζα, διάβαζα τουλάχιστον 3 άσχετα, ίψεν, τσέχωφ, ντοστογιέβσκι, νίτσε, να ξεπλύνω την πίκρα από το στόμα μου.
πλην μαθηματικών, αυτά ήταν τέχνη από μόνα τους. και μετά πήγαμε στο πανεπιστήμιο με τις πολλές τέχνες, και μετά μάθαμε την τέχνη του φενακίζειν πειραματικών αποτελεσμάτων σε άλλα ευαγή ιδρύματα.
Εν τέλει, μάθε τέχνη κι άστηνε γιατί θα πεινάσεις, όπως και νάχει.
Πις άουτ από την πόλη με το υψηλότερο αικιού στην Αμερική. Κάνουμε τέχνη εδώ.

Xilaren είπε...

μου κάνει εντύπωση που τα θυμάσαι με τόσες λεπτομέρειες. είχα απηυδήσει (με τον εαυτο μου κυριως) τόσο εκείνη την εποχή που τα έχω αποβάλει εντελώς από τη μνήμη μου. ενα μαρτύριο ήταν, και το φροντιστήριο και η ηλικία και εγώ...

珊珊李 είπε...

徵信社,徵信,徵信,徵信社,外遇,尋人,徵信公司,徵信,抓姦,徵信,徵信社,外遇,抓姦,尋人,徵信社,徵信,抓 姦,抓姦,外遇,尋人,徵信公司,徵信,徵信,徵信社,徵信,徵信社,外遇,抓姦,尋人,徵信社,徵信,徵信社,徵信,外遇,尋人,徵信公司,徵信社,抓姦,徵信,外遇,徵信社,尋人,徵信,徵信社,徵信,徵信社,徵信,徵信社,徵信,徵信社,徵信,徵信,徵信社,徵信社,徵信,徵信社,徵信,徵信社,徵信,徵信社,徵信,外遇,尋人,徵信公司,徵信,徵信社,徵信,徵信社,徵信,徵信社,徵信,徵信社,徵信,A片,抓姦,A片